دربارهء ما
مقدمه

اوراسيا منطقه ای پهناور و بين‌قارّه ای است كه از مرزهای شرقی چين شروع می شود و تا اروپای شرقی امتداد دارد. مؤسسه مطالعاتی ايران و اوراسيا (ايراس) كه از سال 1383 فعاليت علمی و فرهنگی خود را آغاز كرده، اولين و تنها مؤسسه غيردولتی است كه روابط ايران با كشورهای واقع شده در اين منطقه را تحليل، واكاوی و آسيب‌شناسی مي‌كند. اساس فعاليت‌های علمی اين مؤسسه، بررسی موضوع‌ها و تحولات فرهنگي، اجتماعي، سياسی و اقتصادی منطقه اوراسيا، اعم از اطلاع‌رساني، تجزيه و تحليل و سياست‌پژوهی در اين امور است.
مؤسسه مطالعات ايران و اوراسيا از هيئت مؤسس، مديرعامل، شورای علمی و معاونت‌های پژوهشی و انتشارات تشكيل شده است. مهدی سنايي، دانشيار دانشگاه تهران، نماينده دو دوره هشتم و نهم مجلس شورای اسلامی و بنيان‌گذار و مديرعامل مؤسسه است. اعضای شورای علمی مؤسسه عبارت‌اند از: آقايان دكتر بهرام اميراحمديان، احمد پاكتچي، سيد جلال‌الدين دهقانی فيروزآبادي، غلام‌رضا خواجه‌سروي، فرهاد عطايي، سيدعبدالعلی قوام، جان‌الله كريمی مطهر، جهانگير كرمي، داوود كياني، مهدی محقق، محمدرضا محمدي، احمد نقيب‌زاده و خانم دكتر مرضيه يحيي‌پور


انتشارات و فعاليت‌های پژوهشی ايراس

مجموعه برونداد‌های پژوهشی مؤسسه، شامل فعاليت‌‌های الكترونيكی (وب‌سايت) و نوشتاری (دودوفصلنامه، دوماهنامه، كتاب و طرح‌های تحقيقاتي)، به شرح زير است:


الف. وب‌سايت

سايت اطلاع‌رسانی مؤسسه مطالعات ايران و اوراسيا به نشانی www.iras.ir، تنها سايت تخصّصی خبري-تحليلی و پژوهشی كشور در حوزه اوراسيا و يكی از كامل‌ترين منابع خبری روزنامه‌ها و رسانه‌های معتبر داخلی است. اين سايت كه از سال 1383 راه‌اندازی شده، در قالب بخش‌های «يادداشت»، «مقالات»، «اخبار»، « هنر و فرهنگ»، «خواندني‌ها»، «تقويم رويدادها»، « گردشگري»، «پرونده ويژه»، «نظرسنجي»، «معرفی كشورها»، «انتشارات» و «گفتگو» تازه‌ترين خبرها، گزارش‌ها و تحليل‌ها را درباره تحولات منطقه اوراسيا و روابط آن با كشور‌هايی که در اين حوزه واقع شده‌اند، به صورت روزانه در اختيار علاقه‌مندان و پژوهشگران قرار مي‌دهد. اعضاء شورای علمي، شورای نويسندگان و شورای فرهنگی اين موسسه متشكل از استادان متخصص و صاحب‌نظران نيز با بخش‌های مختلف اين سايت همكاری مي‌كنند.


ب. دوفصلنامه «ايراس»

دوفصلنامه ايراس، نشريه‌ای تخصصی است كه هدفش عرضه مقاله‌های معتبر درباره تحولات و موضوع‌های مهم سياسي، فرهنگي، تاريخی و اقتصادی منطقه اوراسيا مي‌باشد. سردبیر اين دوفصلنامه دكتر فرهاد عطايی است.
ارائه رويكردی متوازن نسبت به مباحث تاريخي، فرهنگي، سياسی و اقتصادی منطقه اوراسيا، از ويژگي‌های دوفصلنامه ايراس است. تا كنون شش شماره از اين دوفصلنامه در دسترس پژوهشگران و علاقه‌مندان قرار گرفته است.


ج. دوماهنامه «تحولات ايران و اوراسيا»

دوماهنامه «تحولات ايران و اوراسيا»، به صورت منظم هر دو ماه يك‌بار منتشر مي‌شود. محتوای این دو‌ماهنامه، شامل مصاحبه و مقاله‌های گوناگون درباره حوزه‌های مختلف منطقه اوراسيا است. دوماهنامه «تحولات ايران و اوراسيا» به دو بخش مطالعات سياسی و مطالعات فرهنگی تقسيم شده و مسائل مهم و جاری منطقه را واكاوی و تحليل مي‌كند و هدف اصلی از انتشار آن، ترويج و ارتقای سطح آگاهی دانشجويان، كارشناسان و علاقه‌مندان حوزه مطالعات اوراسيا است.


د. كتاب

از مهم‌ترين كتاب‌هايی كه اين مؤسسه به‌چاپ رسانده است، مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

1. روابط ايران و روسيه (مجموعه مقاله)؛ به كوشش: مهدی سنايی و جهانگير كرمي؛ 1385؛
2. روسيه در جستجوی هويت خويش؛ جيمز بيلينگتون؛ مترجم: ايراس؛ 1385؛
3. سال‌هايی كه آسيای مركزی را تغيير داد؛ آزن زيفرت و ويتالی نااوميكن؛ مترجمان: مهدی سنايی و عليرضا عياري؛ 1390؛
4. دنيا بدون روسيه؛ يوگنی پريماكوف؛ مترجم: ايراس؛ 1391.


ه. پژوهش‌ها

مؤسسه ايراس یک نهاد غيرانتفاعيِ پژوهشی است؛ بنابراین، مهم‌ترين وظيفه آن اجرای طرح‌های مطالعاتی در حوزه‌های اقتصادي، فرهنگي، تاريخي، سياسی است. اين مؤسسه در طول چندسال فعاليتش توانسته است طرح‌های بنيادی يا كاربردی مختلفی را برای نهاد‌ها و مراكز اجرايی و پژوهشی كشور انجام دهد. برخی از این طرح‌ها عبارت‌اند از:

1. پژوهش‌های اقتصادي
1. بررسی و تحليل ابعاد و پيامد‌های اجرای هدفمندسازی يارانه‌ها در بخش بازرگاني؛
2. حاكميت و حكمرانی در حوزه وزارت بازرگاني، با نگاهی به تجربه‌های برخی از كشورهای منتخب؛
3. بررسی معيار‌های عملكرد بازرگانی در ايران، با توجه به تجربه‌های ساير كشورها؛
4. بررسی نقش‌ و جايگاه تشكّل‌گرايی (NGO) ها در حوزه حمايت از حقوق مصرف‌كننده؛
5. شناخت فرصت‌های تجاری ايران در كشورهای آسيای مركزي، با تمركز بر تحليل نظام بازرگانی كشورهای اين منطقه؛
6. آسيب‌شناسی روابط تجاری ايران و جمهوري‌های منطقه.

2. پژوهش‌های دينی و فرهنگي
1. بررسی سير تحول مكتب ايران‌شناسی در روسيه؛
2. بررسی وضعيت اسلام و مسلمانان در روسيه؛
3. شناسايی آثار و بنا‌های ايرانی در تركمنستان؛
4. شناسايی آثار و بنا‌های ايرانی درتاجيكستان؛
5. شناسايی آثار و بنا‌های ايرانی در ازبكستان؛
6. اسلام در روسيه؛
7. اسلام در آسيای مركزي؛
8. دانشنامه آسيای مركزي؛
9. اطلس پيشرفت اسلام در جهان؛
10. طرح احيای تمدن ايرانی ـ اسلامي؛
11. مقايسه تطبيقی تحولات سياسی در ايران با تأكيد بر دين؛
12. جامعه و فرهنگ در اوراسيا (اوكراين، بلاروس، جمهوری چك و لهستان)؛
13. كمك به ساخت مستند ايرانيان آسيای مركزي؛
14. بررسی وضعيت شيعيان در قفقاز؛
15. دانشنامه اسلام در سرزمين شوروی (ترجمه)؛
16. مطالعه تطبيقی خدمات رسانی به ایثارگران و بازماندگان جنگ در كشورهای مختلف؛
17. بازنمايی امر به معروف و نهی از منكر در رسانه‌های گروهي.
18. از همگرايی فرهنگی تا همگرايی اقتصادی در منطقه اكو.
19. بررسی نگرش‌ها و رفتارهای افراد جامعه در موضوع امر به معروف و نهی از منكر.
20. برآورد تطبيقی نرخ جرم در كشورهای مختلف.


3. پژوهش‌های سياسي، امنيتی و دفاعي
1. بررسی روابط ايران و روسيه؛
2. بررسی روابط ايران و ارمنستان؛
3. بررسی روابط پانزده‌ساله ايران و روسيه؛
4. ديپلماسی عمومی غرب در برابر ايران؛
5. بررسی پديده‌ ايران‌هراسی در غرب؛
6. برآورد راهبردی روسيه؛
7. راهبرد دفاعی ايران در منطقه اوراسيا؛
8. طرح جامع كشور روسيه (اوضاع سياسي، اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، صنعتی و فنّاوری ارتباطات).


ديگر فعاليت‌های علمی مؤسسه ايراس

الف. نشست‌های تخصصي
در اين نشست‌ها، صاحب‌نظران، استادان و پژوهشگران مسائل منطقه اوراسيا درباره مسائل و رويدادهای فرهنگي، سياسی و اقتصادی منطقه‌ای بحث و تبادل نظر مي‌كنند. نتايج اين مذاكرات برای برخی از نهاد‌های سياست‌گذاری و مراكز پژوهشی ارسال مي‌شود. عنوان برخی از اين نشست‌ها عبارت‌ است از:

1. ايران و روسيه در فضای نوين بين‌الملل؛
2. ناهمسويی منافع در دريای خزر، تهديدها و فرصت‌های فرا روی ايران؛
3. آسيب‌شناسی آموزش زبان فارسی در روسيه و زبان روسی در ايران؛
4. ثبت جهانی نوروز؛ توسعه پيوند‌های فرهنگی در ايران و اوراسيا؛
5. جايگاه ايران در محيط ژئوپوليتيك و ژئواكونوميك اوراسيا؛
6. نقش و جايگاه سازمان اكو در سياست منطقه‌ای ايران؛
7. همگرايی كشورهای فارسي‌زبان؛
8. پيامدهای انقلاب‌های عربی بر سياست خاورميانه‌ای روسيه؛
9. ارتباطات ادبی ايران و روسيه؛
10. آسيب‌شناسی سياست تجاری ايران در آسيای مركزي؛
11. تأثير ماركسيسم- لنينيسم بر ادبيات نمايشی در دوره اتحاديه جماهير شوروی و پس از آن

ب. سمينارها و همايش‌های ملّی و بين‌المللي
مقوله‌های تبادلات و تعاملات علمی در سطوح ملّی و بين‌المللی اهمیت بسیاری برای مؤسسه ايران و اوراسيا دارد؛ به همین دلیل، در دستور كار پژوهشی مؤسسه، برگزاری سمينارها و همايش‌های بين‌المللی از اولويت ویژه‌ای برخوردار است. اين مؤسسه علاوه بر سمينار‌هايی كه در برگزاری آن همكاری كرده است، در بهار 1389 همايش بين‌المللی انقلاب اسلامی و اوراسيا را برگزار كرد. از ديگر همايش‌های بين‌المللی كه ايراس در برگزاری آن مشاركت و همكاری داشته است، مي‌توان به موارد زير اشاره كرد:

1. امنيت در آسيای مركزی (در قزاقستان)؛
2. فرهنگ مشترك در منطقه (در آذربايجان)؛
3. آسيای مركزي: گذشته، حال و آينده.

ج. كارگاه‌های آموزشي
هدف از برگزاری اين كارگاه‌ها، آموزش، ترويج و يا پرداختن به مفاهيم و موضوعاتی است كه دانش عمومی يا تخصصی در مورد آنها محدود مي‌باشد. بر اين اساس، دانشجويان و پژوهشگران رشته‌های مختلف مطالعاتي، مخاطبان اصلی اين برنامه‌های آموزشی مي‌باشند از جمله كارگاه‌هايی كه موسسه اقدام به برگزاری آن نموده است مي‌توان به كارگاه آموزشی «ساختار سياست و قدرت اقتصادی در روسيه كنوني» اشاره نمود.


امكانات و توانمندي‌های مؤسسه

1. بهره‌مندی از كتابخانه‌ای تخصصی که دربردارنده حدود 3000 جلد كتاب و مجله، به سه زبان فارسي، روسی و انگليسی است.
2. برخورداری از پايگاه اطلاعاتی الكترونيكي، شامل انواع مقاله‌های تخصصی درباره موضوع‌ها و تحولات منطقه اوراسيا؛
3. بهره‌مندی از گروه مجرّبی از نويسندگان و تحليل‌گرانی که حوزه تخصصی مطالعات و پژوهش‌های آنها كشور‌ها و موضوع‌های مختلف منطقه است؛
4. ارتباط و تعامل گسترده با مراكز پژوهشی داخلی و بين‌المللی که زمینه فعالیت‌هایشان با فعاليت‌های تخصصی ایراس مرتبط است.