توصيه مطلب
۱
 
صدرالدين عيني، پتر کبیر تاجیکستان
 

عصر روز شنبه ۳۰ فروردين ماه به مناسبت سالروز استاد گرانقدر تاجيكستان صدرالدين عيني، نشستي با حضور کاردار سفارت جمهوری تاجیکستان، سفیر افغانستان، رئیس موسسه فرنگی اکو و دکتر "شاه منصور شاه میرزا" نماینده تاجیکستان در موسسه اکو و دیگر اساتيد برجسته ي پارسي گوي تاجيكستان ،افغانستان و پاكستان در مرکز مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) برپا گرديد.
صدرالدين عيني، پتر کبیر تاجیکستان
 
ایراس؛ "صدرالدين عيني (۱۹۵۴-۱۸۷۸)" بنيان گذار ادبيات و فرهنگ تاجيكستان، نقش به سزايي در استقلال و به رسميت شناخته شدن جمهوري تاجيكستان ايفا كرده است. وي در نظم، نثر، روزنامه نگاري، پژوهش، نقد ادبي و ترجمه آثار فراواني از خود به جاي گذاشته است و به دليل اهميتش در تاريخ و فرهنگ تاجيك او را به نام استاد يا پدر ملت تاجيك مي شناسند.

در آغاز نشست "نرسي خان زائرف" كاردار سفارت جمهوري تاجيكستان در ايران با تاكيد بر نقش بارز استاد صدرالدين در تاريخ ادبيات غني تاجيك ، وي را اديبي مسحور و فاخر خواند كه آثارش آينه تمام نماي تاريخ كهن عصر ۱۹ و ميانه هاي عصر ۲۰ است.

زائرف با اشاره به تحقيقات و پژوهش هاي علامه عيني در معرفي و شناخت بهتر اساتيد برجسته ايران زمين چون "رودكي"، "كمال خجندي" و "بوعلي سينا" پيشنهاد نمود: همچنان كه در تاجيكستان كوچه، خيابان، دانشگاه و موسسات پژوهشي به نام اديبان سرشناس ايراني چون "ابولقاسم فردوسي"، "سعدي شيرازي"، "ابولقاسم لاهوتي" و ديگر شخصيت هاي برجسته ي ايران زمين مزين گرديده است، خوب است يكي از خيابان ها يا موسسات علمي و تحقيقاتي ايران به اسم اين اديب فاضل تاجيكي نام نهاده شود و اميد است اين امر گامي مهم در راستاي تقويت و تحكيم روابط فرهنگي ميان دو كشور هم زبان به شمار آيد.

در ادامه ي سخن آقاي "نصير احمد نور" سفير جمهور افغانستان در ايران تاكيد كرد: "تا قبل از نيمه ي قرن ۱۸ كه بخش هايي از منطقه تحت استعمار اروپا قرار گرفت، زبان تدريس، تاليف و ديپلماسي، زبان فارسي بوده است و تنها در شبه قاره هند تحت استعمار انگلستان تغييرات زباني رخ داد اما خوشبختانه زبان فارسي زبانيست كه بدون توسل به زر و زور هميشه در نقش استادي خود، علاقه مندان خويش را حفظ نموده است.

 

نصير احمد نور با ذكر فتوحات اسلام نوپاي "شبه جزيره عربستان" تصريح كرد: "نتايج فرهنگي حاصل از پيروزي اسلام در كشور هايي چون مصر يا عراق متفاوت از دستاورد هاي به دست آمده از روي كار آمدن اسلام در كشور هايي چون ايران، پاكستان و افغانستان است. چرا كه كشوري چون مصر با آن تمدن عظيم فرعونيان و كشوري چون عراق با آن تمدن كهن بابلي و آشوري اش با پذيرش اسلام دستخوش تغييرات زباني گرديدند ولي زبان پارسي با تكيه بر نقش استادي خويش همچنان به قوت خويش باقي ماند. اگر چه زبان فارسي در آسياي ميانه مورد هجوم شديد روس ها قرار گرفت اما استاد به نامي چون صدرالدين عيني با تلاش هاي خويش به زبان فارسي رونق بخشيد.

پروفسور "افتخار حسين عارف" رييس موسسه فرهنگي اكو در تاييد سخنان دكتر احمد نور، افزود: "در حسينيه ي ارشاد "دكتر شريعتي" با اشاره به رويارويي با دو استعمار سفيد و سرخ، استعمار سفيد را رقيب و استعمار سرخ را حريف ناميد، اما دكتر مطهري هر دو استعمار را دشمنان اسلام دانست.

وي در ادامه افزود: "تمدن هاي سوريه، عراق، بابل و مصر همه با زبان عربي آميخته شده اند و تنها زبان فارسي از گزند بسياري از زبان ها نجات يافته است اما از آن جا كه در سال هاي گذشته به عمد تلاش شد تا زبان و الفباي فارسي كنار گذاشته شود در نتيجه در تاجيكستان نوع ديگري از استعمار زباني يعني تغيير خط زيباي فارسي به زبان نوشتاري سيريليك رخ داد. روس ها مردم منطقه را مجبور به تغيير زبان كردند و امروز اشعار استاد عيني به خط سيريليك خوانده مي شود. وي از معدود كساني هست كه نوشته هايش در دوران اتحاد شوروي و پس از آن همچنان خواننده دارد.

نماينده ي تاجيكستان در موسسه فرهنگي اكو "دكتر شاه منصور شاه ميررزا" استاد صدرالدين عيني را "پتر كبير" تاجيكستان نام نهاد و در تشريح سخن خود ادامه داد:"همانطور كه پتر كبير، روسيه را با تلاش خود به ابر قدرت منطقه تبديل كرد، استقلال جمهوري تاجيكستان نيز مديون تلاش وافر استاد عيني مي باشد. صدرالدين عيني در بطن جامعه رسوخ پيدا كرد و مانند خورشيدي بي همتا بر آسياي مركزي تابيد. وي با بخشيدن روحيه ي اميد به مردم از محله اي ويران كه روز دوشنبه، بازاري در آن جا بر پا مي گرديد، سازندگي را آغاز نمود و در حقيقت اشعار بيدارگرانه ي استاد عيني سبب خلق افكار تازه اي در ميان جوانان آن زمان گرديد.

استاد عيني زماني كه در" كاگان" يكي از شهر هاي اطراف بخارا، سرود ملي فرانسه را شنيد، شعر ملي "مارش حريت" را سرود كه به شعار مردم كوچه و بازار آن زمان تبديل گرديد:
اي ستمديدگان اي اسيران
وقت آزادي ما رسيد
مژدگاني دهيد، اي فخيران
در جهان صبح شادي دميد

شاه منصور شاه ميرزا ضمن نگاهي دقيق بر فعاليت هاي بي شمار استاد در زمينه هاي گوناگون سياسي، فرهنگي، ترجمه و تاليف و با اشاره به پژوهش هاي بي بديل وي با هدف كسب دانش و آگاهي برحوادث زمان خويش ،تصريح كرد: "استاد عيني آن زمان كه بين ايران و انگلستان جنگ بود با دفاع از موضع ايران در مقالاتش اذعان داشت كه در بيشه هاي ايران پلنگاني خفته اند كه هزاران شير را پاره پاره مي كنند."

وي در آخر مخمسي بر غزل حافظ از استاد فرهيخته ي تاجيكستان را به خوانندگان ايراس تقديم نمود:
...سوخت هجران خرمن بنیاد من
گشت ویران خانه ی آباد من
نیست فارغ خاطر ناشاد من
"گرچه یاران فارغند از یاد من
از من ایشان را هزاران یاد باد!"
مُرد عینی درد او بنهفته ماند
طالع ناسازگارش خفته ماند
غنچه ی امّیدها نشگفته ماند
"راز حافظ بعد از این ناگفته ماند
ای دریغ،از رازداران یاد باد!"

و در پايان "دكتر ماندانا تيشه يار" قائم مقام موسسه مطالعاتي ايران و اوراسيا (ایراس) ضمن تشكر از حضور گرم اساتيد، هدف اصلي موسسه را گسترش پيوند هاي فرهنگي بين ايران و كشور هاي همسايه خواند و افزود: "توسعه ي روابط فرهنگي و يادآوري و معرفي آن به نسل جوان، مقدمه اي براي گسترش روابط سياسي و اقتصادي بين كشور هاست و اميدواريم اين همكاري ها ادامه يابد چرا كه نه تنها زبان مشترك بلكه فرهنگ و پيشينه ي تاريخي مشترك سبب برپايي چنين محافلي مي باشد."

تهیه و تنظیم: مهدیه سالاری، عضو شورای فرهنگی ایراس؛

پایان متن/
Share/Save/Bookmark
کد خبر: 35282