توصيه مطلب
۱
 
دوفصلنامه شماره 4
 

دوفصلنامه شماره 4
 

 فهرست مطالب 

ماوراءالنهر از آغاز تا امروز
نويسنده:
دکتر آزیتا همدانی
چكيده
ماوراءالنهر، فرارود،میان رودان،آسیای وسطی،ترکستان،آسیای مرکزی و آسیای میانه نام هایی است که از ابتدا تاکنون بر این سرزمین باستانی نهاده شده است.اهمیت بررسی تاریخ این منطقه در قدمت و غنای تاریخی آن و پیوستگی اش از نظر جغرافیایی تا قبل از150 سال پیش و از نظر فرهنگی و نژادی وادبی و زبانی تاکنون با ایران بزرگ است. دراین مقاله تاریخ این منطقه با توجه به این پیوستگی و جدایی بررسی و در دو بخش عمده تنظیم شده است: از آغاز تا دورۀ صفویه و از دورۀ صفویه تاکنون.در بخش اول به دو دورۀ پیش و پس از اسلام و در بخش دوم به دو دورۀ پیش و پس از تسلط روس ها اشاره و در هر بخش ویژگی های تاریخی و فرهنگی و ادبی این منطقه بررسی می شود.

موسیقی ماوراءالنهر در گذار تاریخ
نويسنده:
مهین السادات صمدی
چكيده
به استناد آثار مورخان یکی از مهمترین کانون های فرهنگ ساز برای اقوام ایرانی و آسیای مرکزی منطقه ماوراءالنهر و خراسان می باشد. آنچه مسلم است این است که نمی توان به ماوراءالنهر پرداخت بدون آن که سامانیان را در نظر نگرفت. این دوره یکی از با ارزش ترین دوران منطقه در زمینه افکار علمی و ادبی و هنری مردم ایران به شمار می رود و در این زمان نام بخارا به عنوان یکی از مراکز مهم علمی و فرهنگی ایرانیان بر صفحه تاریخ شرق می درخشد. این شهر که محل تجمع دانشمندان و سخنوران و هنرمندان بود بستر مناسبی را برای رشد و شکوفایی علمی و فرهنگی بوجود آورد . از سوی دیگر بخارا باید همه عظمت خود را مدیون سامانیان بداند چرا که با شکل گیری دولت سامانیان یک جو آرامش و تا حدودی به دور از درگیری و جاه طلبی در ماوراءالنهر بوجود آمد ودوری این منطقه از مرکز خلافت این روند را سرعت بخشید.
مورخ انگلیسی «توین بی» بر این اعتقاد است که اتحاد میان سامانیان و ایرانیان در واقع اتحاد میان هخامنشیان بود و خلافت عربی در واقع نوعی تجدید حیات حکومت هخامنشیان است. (1) سامانیان نه فقط موجبات شکوفایی تمدن ایرانی را فراهم ساختند بلکه در تمدن اسلامی صفحه رنگینی را باز کردند که تمدنی به مراتب درخشان تر از تمدن قرون وسطایی اروپا را به وجود آوردند.
در این مقاله سعی می شود به یکی از جلوه های با ارزش فرهنگی ماوراء النهر یعنی «موسیقی» پرداخته شود. درباره موسیقی ماوراء النهر در دوران سامانیان می توان گفت که موسیقی این دوران با نوآوری و اندیشه های بدیعی همراه است و خود این موسیقی زمینه ساز تحقیقات موسیقی ایرانی و هند در جهان غرب گردید. در رابطه با موسیقی دوران سامانیان باید به این امر اعتراف کرد که سامانیان این قابلیت را از نیاکان خود یعنی ساسانیان به ارث برده بودند و در واقع سامانیان تکامل دهنده موسیقی دوران هخامنشی و ساسانیان بودند.

مقايسه روند دولت- ملتسازي در سه جمهوري قفقاز جنوبي
نويسنده:
دكتر افشين زرگر
چكيده
در دوره پس از جنگ سرد فضاي جديدي براي دولت- ملتسازيهاي جديد گشوده شد. اين وضعيت بهويژه در قلمروي سابق بلوك شرق به شكل جدي و حتي در برخي موارد خشونتباري جريان يافته است. در طي همين روند، ناامنيها و بيثباتيهاي مختلفي ظهور و حتي در برخي موارد شدت اين مسائل به حدي افزايش يافت، که برخي از اين دولتهاي تازه استقلال يافته خود همچون شوروي در آستانه تجزيه قرار گرفتند. البته به مرور زمان و با تثبيت موقعيت اين دولتهاي جديد، شدت اين خطرات کاهش يافت و حداقل از آستانه خطرناک تجزيه و فروپاشي نجات يافتند، اگرچه هنوز بسياري از اين دولتها غرق در مسائل و مشکلات عديده هستند و در پيشبرد روند دولت-ملتسازي خود با چالشهاي جدي مواجه میباشند. از جمله جمهوريهاي پس از شوروي که در پيشبرد روند دولت-ملتسازي خود با چنين خطرات و چالشهاي جدي روبرو گشته و عليرغم گذشت حدود دو دهه از استقلالشان هنوز به سختي درگير اين روند هستند، سه جمهوري قفقاز جنوبي يعني آذربايجان، ارمنستان و گرجستان می باشند. اين سه جمهوري در طي روند دولت-ملتسازي، عرصه مطالعاتي جديد و قابل توجهي را براي پژوهشگران معرفي مينمايند. قفقاز جنوبي از اهميت ژئواستراتژيک برخوردار بوده و بنابراين فهم جامع تحولات اين منطقه از ضرورت بسيار بالايي برخوردار است. بهويژه اينکه اين منطقه در همسايگي ايران قرار دارد و منافع ملي ايران با اين حوزه خصوصاً دو جمهوري آذربايجان و ارمنستان درگير است. بنابر همين مهم، در اين مقاله با توجه برخي شاخصهاي مشخص به بررسي مقايسهاي روند دولت-ملتسازي در اين سه جمهوري پرداخته ميشود.

آمریکا و انقلاب های رنگین در اوراسیا
نويسنده:
شهرام فتاهی
چكيده
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی، جمهوری های پیشین این امپراطوری سوسیالیستی به مثابة مهره های دومینو با تلنگری به نام «انقلاب های رنگین » و با وانهادن و کنارگذاری مواریث نظری و ساختاری پیشین، شیفته وار و شتاب آلود اریکه قدرت را به دولت های غرب گرا سپردند تا تمنای آزادی، دموکراسی و اقتصاد بازار را تحصیل نمایند. ایالات متحده آمریکا نیز که عرصه را مستعد می دید، با بذل مساعدت های مالی، سیاسی و رسانه ای خود تلاش کرد که به صحنه گردان این آشفته بازار بدل شود. تا هم در فضای حیاتی سیاست خارجی رقیب دیرین عرض اندام کند و هم داعیه های هژمونیک خود را قوام بخشد. ولی فرجام جمهوری های اوراسیا در فردای انقلاب های رنگی بخش اعظمی از تحلیل های پیشین را در محاق تردید فرو برده است. به هر روی مسئله مبرهن و کتمان ناشدنی نقش آفرینی محوری آمریکا در تحولات کم خشونت بار ولی پر هیاهوی اوراسیاست.

روابط چین و روسیه؛ به سوی ائتلاف
نويسنده:
محسن شریعتنیا
چكيده
مقاله حاضر، به سیر تحول در روابط چین و روسیه با تمرکز بر دوره پس از جنگ سرد می پردازد. نویسنده تلاش دارد تا به این پرسش پاسخ دهد که دو کشور تا چه حد به شکل دهی به یک ائتلاف نزدیک شده اند. بنا به استدلال نگارنده، روسیه و چین مراحل تعادل و تفاهم را پشت سر گذشته و اکنون در مرحله همکاری استراتژیک قرار دارند.

گذار نارسا: مفهوم سازی مجدد دولت توسعه گرای روسیه
نويسنده:
پیتر دوتکویچ، ترجمه بهمن باینگانی
چكيده
این نوشتار داستانی است دربارۀ قدرت، انباشت، حکومت، بوروکراسی و بقاء. در این مقاله نمای کلی تلاشهای روسیه برای مدرنیزاسیون از طریق دولتی کردن امور به تصویر کشیده میشود. به عبارت دیگر در نوشتار حاضر"سیاستهای اتخاذ شده از بالا" به عنوان ابزاری برای تغییر اجتماعی و موفقیتها و شکستهای مربوط به این سیاستها بررسی میشود. علاوه براین، این نوشتار نوعی توصیف تئوریک با استفاده از داستانی ناتمام است که در آن مسیر احتمالی توسعهی یکی از مهمترین خرده نظامهای جهان روایت می شود.

Share/Save/Bookmark
کد خبر: 933