توصيه مطلب
۰
 
نوروز در قرقيزستان
 

نوروز در قرقيزستان
 

ايراس: عید نوروز در قرقیزستان تنها یک روز آن هم در روز اول یا دوم فروردین ماه است. اگر اسفند ۲۹ روز باشد اول فروردین و اگر ۳۰ روز باشد در روز دوم فروردین برگزار ميشود. مراسم جشن این روز را در شهرها دولت تدارک ميبیند و در روستاها بزرگان و ریشسفیدان در برگزاری آن دخالت دارند. 

مسابقات نوروزي در قرقيزستان
در شهرها در میادین بزرگ و در روستاها در بیابانهای اطراف این جشن برگزار ميشود. در قرقیزستان در این روز پختن غذاهای معروف قرقیزی مثل بش بارماق، مانته برسک، و کاتما مرسوم است که به صورت رایگان بین حاضران در جشن پخش ميشود. دراین روز افزون بر جشن برگزاری یک سری مسابقات از قبیل سوارکاری و غیره نیز مرسوم است و به گونه چشمگیری در این روز مسابقات دنبال ميشود و جوایز ارزندهای به نفرات برتر داده ميشود. 

نوروز در میان تاجیکان قرقیزستان
بیش از ۱۰ میلیون جمعیت تاجیکستان، قرقیزستان و ازبکستان در وادی فرغانه زندگی ميکنند. در کنار تاجیکها، قرقیزها و ازبکهای این وادی هم نوروز را جشن ميگیرند و رسوم و آداب نوروزی مشابهی دارند از جمله در قرقیزستان بیش از ۵۵ هزار تاجیک زندگی ميکنند. آنها عمدتا در مناطق جنوب-غرب این کشور سکونت دارند. اندرق از بزرگترین روستاهای قرقیزستان است، که مردمانش تاجیک هستند و به زبان فارسی تاجیکی صحبت ميکنند. اینجا یک منطقه کوهستانیست و این روستا در دامن سلسله کوههای ترکستان واقع است. دامداری و کشاورزی شغل اساسی مردم این روستاست. در یکی از دو مدرسه این روستا شاگردان براي نوروز آماده ميشوند.


یک هفته قبل از نوروز، صبح روزی که ما به این روستا آمدیم، همهجا را برف پوشانده بود. آمادگی ساکنان این روستا براي استقبال از نوروز چند روز پیش آغاز شده. اکرم جان کلانف و همسرش آییم نسا کلاناوا سالهای طولانی آموزگار بودهاند و اکنون بازنشسته هستند. خانواده آنها هم برای استقبال از نوروز آماده ميشوند. آییم نسا کلاناوا در باره نوروز گفت: "با نزدیک شدن نوروز ما حولی (حیاط) و خانه خود را تازه (تمیز) ميکنیم. حرکت ميکنیم همهجا سبز باشد، موافق امکان لباس نو برای خود آماده ميسازیم تا در روز عید آن را به تن کنیم. مردم ما اینجا به عید نوروز اعتقاد زیاد دارند." این خانواده برای تهیه سمنک یا همان سمنو، گندم سبز ميکنند. 

محتشم، دختر آییم نسا کلاناوا با چند زن دیگر در اتاقی نشسته بودند. محتشم کلاناوا، آموزگار مکتب اندرق، درباره سبب نشستشان گفت: "ما برای آن جمع آمدیم، که یکجا به عید نوروز طیّاری بینیم و یکجا سمنک بپزیم. یک چند روز است، ما برای سمنک گندم گذاشتیم و با نوبت آمده آنرا نگاه و بین ميکنیم." در اینجا کودکان و نورسان هم برای نوروز از چند روز قبل آماده ميشوند. در دو مکتب یا مدرسه روستا، که از جمله هفت مدرسه تاجیکی قرقیزستان محسوب ميشوند، گروهی از شاگردان با کمک آموزگاران خود تمرین ميکنند و شعر و ترانههای نوروزی ميخوانند تا در روز جشن هنر خود را به اهل ده نمایش بدهند. معمولاً در روزهای جشن نوروز کودکان و نورسان این روستا سرگرميهایی از قبیل خروس جنگي، تخم مرغ جنگک هم دارند. این روستا بیش از شش هزار جمعیت دارد. امّا بسیاری از جوانان و مردان اندرق نوروز را معمولاً در خارج از کشورشان جشن ميگیرند. همه ساله تا یک هزار نفر از ساکنان اندرق مثل روستاهای دیگر وادی فرغانه برای کار به روسیه مهاجرت ميکنند. 

در فصل زمستان تعدادی از آنها به روستای خود برميگردند و پس از جشن نوروز و گرم شدن هوا دوباره به روسیه ميروند. در این روستا هیچ کارخانهای فعال نیست. بعضیها از اندرق برای کار به شهر خجند، مرکز استان سغد تاجیکستان ميروند، که تقریباً ۱۰۰ کیلومتر از این جا دور است. خودروها و سهچرخههای کهنه روسی و وسایل سنّتی حمل و نقل بیانگر سطح زندگی مردم اندرق است. نظیرجان طاهرف، ريیس جمعیت تاجیکان ناحیه لیلک قرقیزستان دراینباره گفت: "قیرقیزها هم نوروز را جشن ميگیرند. آنها هم مانند ما، تاجیکها، به این عید آمادگی ميبینند. عرف و عادتها، طعامهای نوروزی آنها و ما یک خیل است فقط ما تاجیکها، نوروز ميگوییم، آنها ناوروز ميگویند." هرچند تاجیکهای قرقیزستان توانسته اند رسم و سنّتهای ملّی خود به ویژه نوروز را حفظ کنند، امّا زبان مادری آنها ظاهراً با خطر نابودی روبروست. مثلاً در اندرق بیش از هزارو پانصد شاگرد با کمبود کتب درسی به زبان فارسی تاجیکی مواجه هستند. 

مشرب الله یوسفف، مدیر مدرسه اندرق در این رابطه گفت: "یکی از مشكلات اساسی، نرسیدن کتابهای تاجیکی است. برای رواج و رونق فرهنگ ملّی، اگر ما را با کتابهای درسی به زبان تاجیکی تأمین ميکردند، بسیار خوب ميشد.بیش از یک و نیم هزار شاگرد در روستای اندرق با کمبود کتب درسی به زبان فارسی تاجیکی مواجیه هستند. تاجیکهای این روستا اکنون به دولت تاجیکستان چشم دوخته و امیدوارند، که مقامهای آموزش و پرورش این کشور به آنها کتابهای تاجیکی بفرستند. این تنها راه برای جلوگیری از بسته شدن این دو مدرسه تاجیکی از سوی مقامات قرقیز است. ساکنان اندرق از آن نگرانند، که فرزندانشان بدون آموزش زبان مادری ممکن است فرهنگ و سنّتهای ملّی، از جمله آیینهای ویژه نوروزی را، به تدریج فراموش کنند."

منبع: now-ruz

Share/Save/Bookmark
کد خبر: 22669