توصيه مطلب
۱
 
قزاقستان؛ مهد مساجد مدرن
 

قزاقستان از جمله كشورهايي است كه جاذبه هاي فراواني را دارا مي باشد. مساجد مدرن واقع در آن از جمله جاذبه هاي گردشگري به حساب مي آيد كه نشاني از تركيب هنر و مذهب است.
قزاقستان؛ مهد مساجد مدرن
 
ايراس؛ ساخت مساجد که از زمان استقلال قزاقستان تا کنون با رشد چشمگیری مواجه شده است ملاک و معیاری برای رشد و توسعه جایگاه اسلام در بین جامعه قزاقستان می باشد که در این نوشتار اشاره ای گذرا به وضعیت مساجد در دوران حاکمیت نظام سوسیالیستی و در زمان استقلال و روند رو به گسترش مساجد در سالیان پس از استقلال خواهد شد.

بنا بر آمارهای ارائه شده در دوره اتحاد جماهیر شوروی در قزاقستان تنها ۶۳ مسجد وجود داشت. در حالی که امروزه بیش از۵۰۰۰ هزار مرکز و موسسه دینی و مذهبی وجود دارد که قریب۳۰۰۰ مرکز و موسسه ها را مساجد تشکیل می دهند.(۱)

فعالیت های اصلی سازمان های مذهبی مسلمانان در قزاقستان آموزش و پرورش معنوی و روشنگری و ترویج مبانی دینی و انجام امورخیریه است، در این کشور حدود ۲۰ مدرسه علوم دینی در آلماتی، آتیراو، تالقار، تاراز و آستانه وجود دارد.


مساجد قزاقستان

با توجه به وجود مساجد متعدد در جای جای قزاقستان تنها به چند مسجد مهم مناطق مختلف اشاره می شود:


۱. مسجد جامع آلماتی


مسجد جامع آلماتی یکی از بزرگترین و زیبا ترین مساجد قزاقستان محسوب مي شود. این مسجد ظرفيت ۷۰۰۰ نفر را دارا مي باشد كه با یک گنبد آبی به قطر ۲۰ و ارتفاع ۳۶ متر تاج گذاری شده است. بنیاد این مسجد در سال ۱۹۹۳ پی ریزی شد اما ساخت و ساز آن در سال ۱۹۹۹ به پایان رسید.(۲)

در سال ۲۰۰۰، گنبد بزرگ این مسجد با آیاتی از قرآن توسط کارشناسان ترکیه طراحی وخوشنویسی شد و محراب آن را با کاشی های سرامیکی و دکور زینتی مزين نموده اند. داخل مسجد ورودی هاي جداگانه ای برای مردان و زنان در نظر گرفته شده است و در جنب مسجد اتاق های ویژه ای برای ازدواج و انجام کلاس های آموزشی در زمينه موضوعات اسلامی وجود دارد.(۳)


۲. مسجد نور آستانا

مسجد "نور آستانا" - مسجدی واقع در آستانا است که قبل از افتتاح مسجد حضرت سلطان بزرگترین مسجد قزاقستان و آسیای مرکزی محسوب مي شد. این مسجد دارای چهار مناره در ۶۲ متر، ارتفاع اصلی گنبد ۴۳ متر و مساحت ۳۹۳۰ متر مربع است. فضای داخلی مسجد به طور میانگین و بصورت غیر فشرده گنجايش ۵۰۰۰ نمازگزار را دارد.

این مسجد با حمایت دولت قطر ساخته شده است و ساخت و ساز آن بین سالهای ۲۰۰۲-۲۰۰۵ به طول انجامید و در ۲۲مارس سال ۲۰۰۵ در جشن نوروزافتتاح شد.


۳. مسجد حضرت سلطان

مسجد حضرت سلطان مسجدی بزرگ در آستانه است که بزرگترین مسجد در آسیای مرکزی نيز به شمار می رود. اين مسجد در ساحل راست رودخانه "ایسیل" در مجاورت کاخ صلح و پیمان قرار دارد و ساخت آن در ژوئن ۲۰۰۹ آغاز شد. ساختمان اين مسجد به سبک کلاسیک اسلامی و با استفاده از زیور آلات سنتی قزاق ها ساخته شده است.

افتتاح مسجد كه قرار بود در اوايل ۲۰۱۲ صورت گيرد، به دلیل آتش سوزی ۱۵ ژانویه۲۰۱۲ مسجد با تاخير روبرو شد ونهایتا در ششم ژوئیه سال ۲۰۱۲ با حضور "نورسلطان نظربايف" رئیس جمهور قزاقستان، سفرا و نمایندگان کشور های خارجی و اقشار مختلف مردم شهر آستانا ضمن برگزاری مراسم و اقامه نماز جمعه بصورت رسمی افتتاح شد. با افتتاح این مسجد یکی از معماری های منحصر به فرد آستانه پا به عرصه وجود گذاشت و به سرمایه ای گرانبها برای قزاقستان و پایتخت آن بدل شد.

مساحت مسجد حضرت سلطان با ۵۱ متر طول و۲۸ متر عرض بیش از ۱۱ هکتار وسعت دارد که در فضای داخلی آن حدود ۵۰۰۰ نفر می توانند نماز بخوانند و در روزهای عید، مسلمانان تا ۱۰۰۰۰ نفر هم در این مسجد نماز عید را برپا می کنند.

یکی از قابلیت ها و ویژگی های مهم مسجد که می توان به آن اشاره کرد وجود فضا برای مراسم مذهبی و سالن های عروسی، خواندن قرآن و آموزش های دینی است که می توان این مسجد را نمونه بارز فضای مذهبی مدرن به حساب آورد که تمام نیازهای مذهبی را در شکل مدرن پاسخگو می باشد.(۴)

گفتني است كه تا کنون در جهان ۱۵ مسجد مدرن ، بزرگ و با معماری جدید ساخته شده است که این مسجد عنوان شانزدهمین مسجد را به خود اختصاص داده است .

مسجد حضرت سلطان واقع در مجاورت کاخ صلح و پیمان با سبک کلاسیک اسلامی و با بهره گیری از معماری سنتی قزاقی ساخته شده است. درگوشه های مسجد چهارمناره با شکوه با ۷۷ مترارتفاع قرار دارند و گنبدی به شکل مارپیچ با ۸۰متر مساحت که یک هلال به عنوان نماد اسلامی نيز در بالای آن قرار گرفته و همچنین ۸ گنبد موجود در اين مسجد زیبایی آن را صد چندان نموده است.

ظهور یک مسجد جدید درآستانه پایتخت جدیدالتأسیس قزاقستان که به نحو چشمگیری با معماری مدرن امروزی ساخته شده است بسیار لازم و ضروری می نمود، تا جای نماد اسلامی در کنار سایر نمادهای متجدد و دوران معاصر خالی نباشد.

نام گذاری این مسجد به "حضرت سلطان" به خاطر پاسداشت صوفی بزرگ منطقه شیخ خواجه احمد یسوی، نویسنده "دیوان حکمت یسوی" است که مقبره آن در ترکستان قزاقستان واقع شده است.


۴. مسجد شهر شیمکنت (چیمکنت)


در شهر شیمکت مساجد زیادي وجود دارد اما بزرگترین مسجد در جنوب قزاقستان دربخش غربی شهر شیمکنت در۲۰۱۳ با وسعت ۲.۶۹ هکتار افتتاح شد.

بودجه ساخت این مسجد سه هزار نفری از محل صندوق خیریه امارات متحده عربی –متعلق به "زاید بن سلطان آل نهیان" در چارچوب توافقنامه همکاری میان رؤسای جمهور قزاقستان و امارات متحده عربی با هزینه ۱ میلیارد و ۶۲۲ هزار تنگه تأمین شده است.(۵)

این مجتمع عبادی با داشتن یک سبک معماری خاص با گنبد سفید بزرگ و مناره های مرتفع قطعا از ساختمان های زیبا در شهرستان شیمکنت به شمار می رود، تزئین نرده های مسجد با نام خدا، تعبیه تمام ورودی ها به رمپ برای صندلی چرخ دار معلولین، وجود دفتر ائمه مسجد ، دارا بودن کتابخانه ای با کتب متعدد به زبان های گوناگون، وجود سالن غذا خوری درکنار مسجد، فروشگاه مذهبی، تالارزنان با ورودی جداگانه از ویژگی های این مسجد است که در ۵ وقت نماز گزاران فريضه خود را به جماعت برگزار می کنند.


۵. مسجد تاراز (طراز)

بنای مسجد مرکزی شهر تاراز با نام "هیبت لله تارازی" که در اواخر سال ۲۰۰۳ بنا نهاده شد در اوایل سال ۲۰۰۷ تکمیل گردید.مساحت کلی مسجد ۲۳۲۴متر مربع و آن ظرفیت آن بیش از ۱۰۰۰ نفر است که در روزهای جمعه و تعطیلات بیش از ۲۰۰۰ نفر هم برای انجام مراسم عبادی در مسجد حضور می یابند.(۶)

فضای داخلی مسجد مخصوصا طراحی بسیار زیبای محراب مهارت طراح و معمار مسجد را بيان مي كند و سقف گنبد که با آیات قرآن و کلمه های عربی نوشته شده نيز زیبایی زاید الوصفی را ایجاد کرده است.

در کنار این مسجد مدرسه ای برای آموزش احکام و مبانی دینی وجود دارد و در آن علاوه بر برگزاری نماز جماعت یومیه نماز جمعه نیز برگزاز می شود و همچنین برگزاری مراسم عقد و نکاح و دیگر مراسم مذهبی موجب رونق هر چه بیشتر این مسجد شده است.(۷)


۶. مسجد قیزیل اوردا

در ماه فوریه سال۲۰۰۷ سنگ بنای اين مسجد گذاشته شد. ساختمان سنگ مرمری سفید مسجد مرکزی هر تازه واردي را به تحسین وا مي دارد.

دکوراسیون ساختمان "آک مسجد"-مسجد سفید- با سنگ مرمر وارداتي قرقیزستان و چین مزين شده است. در این مسجد هم زمان بیش از۱۳۰۰ نفر می توانند نماز بخوانند، در نمای بیرونی این مسجد چهار مناره خودنمایی می کنند که دو مناره در جلو و دو مناره دیگر در ضلع پشتی مسجد قرار گرفته اند. در داخل سالن اصلی نمازخانه اتاقی برای مراسم ملی و مذهبی نيز در نظر گرفته شده است.



۷. مسجد مرکزی کاراگندی

مسجد مرکزی کاراگندی نیز از بزرگترین مساجد قزاقستان است. اين مسجد ۴۰۰۰نفري در داخل پارک سنتی به نام "ده سال استقلال" واقع شده است. مسجد مركزي كاراگندي بزرگترین ساختمان مذهبی در بخش آسیایی قزاقستان محسوب مي شود.

گنبد اصلی و سايرگنبدهاي کوچک اطراف آن زیبایی دوچنداني به مسجد بخشيده است. اين مسجد همانند ساير مساجد قزاقستان ازسالن عروسی ، اتاق غذاخوری،وضوخانه مردان و زنان تشكيل يافته است. تزئينات به سبک سنتی و به شکل زیور آلات قزاقستان مي باشد. تمامي تزیینات از سرامیک با هنرتوری حک شده توسط صنعتگران محلی ساخته شده است. بخشی از دکوراسیون مسجد از مسجد سعودی و بخشی دیگر از مسجد جامع کوالالامپور (مالزی)الهام گرفته است. در ساخت و ساز مسجد از فن آوری های صرفه جویی در انرژی بصورت خلاقانه بهره گرفته اند.(۸)


۸. مسجد جامع قوستاناي

مسجد جامع قوستانای "مارال ایشان" که به "آک مسجد" یعنی مسجد سفید معروف است در زمان شوروی به عنوان یک باشگاه مورد استفاده قرارمی گرفت و در سال ۱۹۸۰ تا سال ۱۹۹۱ میزبان ارکستر فیلارمونیک بود ولی در سال ۱۹۹۱ در برای اولین بار نماز عید قربان در آن اقامه شد

در سال ۲۰۰۲ نام مسجد از «مسجد جامع قوستانای» به نام یک دانشمند برجسته قزاقی به نامه «مارال ایشان» تغییر نام داد.(۹)


۹. مسجد آتیرائو

سنگ بناي ساخت مسجد جامع "ایمان قالی" واقع در مرکز شهرستان آتیرائو در سال ۱۹۹۹ گذاشته شد و در سال ۲۰۰۱ به طور رسمی به بهره برداري رسيد.

این مسجد شامل دو طبقه با ظرفیت بیش از ۶۰۰ نفر است.ارتفاع هر یک از دو مناره آن ۲۰.۷ متر است و طول منبر آن ۳ متر است. گنبدهاي اصلي و فرعي آن زيبايي آن را دوچندان نموده است. در داخل مسجد علاوه بر سالن اصلی نمازخانه کتابخانه، محل خواندن قرآن و وضوخانه نيز قراردارد. (۱۰)


۱۰. مسجد مرکزی پاولادار

مسجد مرکزی پاولادار از ساختمان های مهم عبادی مسلمانان با سبکی خاص و منحصر بفرد ساخته شده است. نام این مسجد برگرفته از نام يك شاعر و متفکر مي باشد .

این مسجد در یک پارک بزرگ در قلب شهر قرار گرفته و به شکل هشت ستاره بزرگ ساخته شده است. مناره های آن به سوی آسمان سرکشیده اند به طوري كه معماری این ساختمان شبیه به قلب باز، سمبل صلح و خوبی ها است.(۱۱)

گنبد مسجد که ۵۴ متر ارتفاع دارد با رنگ فیروزه ای و با سازه های فلزی به صورت دایره ساخته شده است. دو طبقه اصلی ساختمان و مناره ها از آجر ساخته شده اند، مساحت کل این مسجد بیش از ۷۰۰۰ متر مربع است.ورودی اصلی ساختمان به طبقه دوم منتهی می شود.

یکی از جاذبه های اصلی و تزیینات عمده این مسجد لوستر کریستال "زمرد" مي باشد که در آن ۴۳۴ لامپ با نورهای خیره کننده با هنرمندی استادکاران تاشکندی ساخته شده است.

در طبقه اول این مسجد کلاس های درس اصول دینی، نمازخانه برای زنان با ظرفیت ۳۰۰ نفر، سالن عروسی، اتاق ناهار خوری بزرگ با امکانات جانبی، وضو خانه، اطاق رخت کن و اتاق مخصوص عقد و ازدواج و ناهار خوری قرار گرفته اند. در طبقه دوم نمازخانه مردان ظرفیت حدود ۱۲۰۰ نمازگزار را دارد.همچنین یک موزه فرهنگ اسلامی، کتابخانه، اتاق ویدئو، فضای اداری نيز در این طبقه پیش بینی شده است، هر ساله تعداد زیادی از مردم قزاقستان از طریق ساماندهی این مسجد برای زیارت به مکه اعزام می شوند.

نويسنده: دكتر اصغر صابري، رايزن فرهنگي سفارت جمهوري اسلامي ايران در قزاقستان؛

منابع:
(۱) sunna.kz
(۲) ru.wikipedia.org
(۳) tgt.ru
(۴) topnovosti.com.ua
(۵) azan.kz
(۶) sunna.kz
(۷) islamsng.com
(۸) din.gov.kz
(۹) sunna.kz
(۱۰) muftiat.kz
(۱۱) wikipedia.org
Share/Save/Bookmark
کد خبر: 36915