توصيه مطلب
۰
 
جشن های نوروز در تاتارستان
 

جشن های نوروز در تاتارستان
 

ايراس؛ نوروز برابر با یکم فروردین ماه، جشن آغاز سال نوی ایرانی و یکی از کهن ترین جشن های به جا مانده از دوران ایران باستان است. خاستگاه نوروز در ایران باستان است و هنوز مردم مناطق مختلف فلات ایران نوروز را جشن می گیرند. امروزه زمان برگزاری نوروز، در آغاز فصل بهار است.

نوروز در ایران و افغانستان آغاز سال نو محسوب می شود و در برخی دیگر از کشور ها تعطیل رسمی است. این جشن در تاجیکستان، ازبکستان، قرقیزستان، قزاقستان، ترکمنستان، آذربایجان، آلبانی، کردستان عراق، هند، مقدونیه و ترکیه نیز برگزار می شود. همچنین در جنوب روسیه، تاتارستان و باشقیرستان نیز جشن های گسترده ای برپا می گردد.

بنا به پیشنهاد جمهوری آذربایجان، مجمع عمومی سازمان ملل در نشست ۴ اسفند ۱۳۸۸ ،۲۱ ماه مارس را به عنوان روز جهانی عید نوروز، با ریشه ایرانی به رسمیت شناخت و آن را در تقویم خود جای داد. در متن به تصویب رسیده در مجمع عمومی سازمان ملل، نوروز، جشنی با ریشه ایرانی که قدمتی بیش از ۳ هزار سال دارد و امروزه بیش از ۳۰۰ میلیون نفر آن را جشن می گیرند، توصیف شدهاست.

پیش از آن در تاریخ ۸ مهر ۱۳۸۸، نوروز توسط سازمان علمی و فرهنگی سازمان ملل متحد، به عنوان میراث معنوی، به ثبت جهانی رسیده بود. در ۷ فروردین ۱۳۸۹ نخستین دوره جشن جهانی نوروز در تهران برگزار شد و این شهر به عنوان «دبیرخانه نوروز» شناخته شد.

در کشور هایی مانند ایران و افغانستان که تقویم هجری شمسی به کار برده می شود، نوروز، روز آغاز سال نو است. اما در کشور های آسیای میانه و قفقاز، تقویم میلادی متداول است و نوروز به عنوان آغاز فصل بهار جشن گرفته می شود و روز آغاز سال محسوب نمی شود. نوروز به عنوان یک میراث فرهنگی در دوران معاصر همواره مورد توجه مردم قرار داشته و هر ساله برگزار می شود. البته برگزاری جشن نوروز به صورت آشکار در برخی از کشور ها توسط برخی حکومت ها برای مدت زمانی ممنوع بوده است.

حکومت شوروی برگزاری جشن نوروز را در برخی از کشور های آسیای میانه مانند ترکمنستان، قرقیزستان و تاجیکستان ممنوع کرده بود و این ممنوعیت تا زمان "میخائیل گورباچف" ادامه داشت. با این وجود، مردم این مناطق نوروز را بهگونه پنهانی و یا در روستا ها جشن می گرفته اند. همچنین برخی از مردم این مناطق برای جلب موافقت مقامات محلی نام دیگری بر روی نوروز می گذاشتند. بهطور مثال در تاجیکستان، مردم با اطلاق جشن لاله یا جشن ۸ مارس سعی می کردند که آیین های نوروز را بی مخالفت مقامات دولتی به جای آورند. همچنین در افغانستان، در دوران حکومت طالبان، برگزاری جشن نوروز ممنوع بود و این حکومت تنها تقویم هجری قمری را به رسمیت می شناخت.

منطقه ای که در آن جشن نوروز برگزار می شد، امروزه شامل چند کشور می شود و همچنان در این کشور ها جشن گرفته می شود. برخی آیین های نوروز در این کشور ها با هم متفاوت اند. برای نمونه در افغانستان سفره هفت میوه می چینند؛ اما در ایران سفره هفت سین می اندازند.

جغرافیای نوروز با نام نوروز یا مشابه آن، سراسر خاورمیانه، بالکان، قزاقستان، تاتارستان، آسیای مرکزی، چین غربی، ترکستان چین، سودان، قفقاز تا آستراخان و نیز آمریکای شمالی، هندوستان، پاکستان، بنگلادش، بوتان، نپال و تبت را شامل می شود.

کرد ها نیز این جشن را در فاصله میان ۱۸ تا ۲۱ مارس جشن می گیرند. در هنگام نوروز، کرد ها با گردهم آیی در بیرونِ شهر ها، به استقبال بهار می روند. در این گردهم آیی های نوروزی، زنان کرد لباس های رنگین پوشیده و شال های پرزرق و برق بر سر می نهند؛ مردان جوان کرد نیز پرچم های سبز و زرد و سرخ را برافراشته و با رقص و پایکوبی گرد آتش، نوروز را پاس داشته و زنده نگاه می دارند.

همزمان با فرارسیدن نوروز، جشن های مختلفی در مرکز شهر قازان برگزار گردید. در بزرگ ترین جشن که با حضور اهالی ۱۱ کشور از جمله ایران، افغانستان، تاجیکستان، آذربایجان، قزاقستان، قرقیزستان، ازبکستان، ترکیه و ...برگزار شد، جمع کثیری از مردم شهر قازان حضور داشتند. وزارت فرهنگ تاتارستان، شهرداری قازان، خانه دوستی ملل و مجلس ملی تاتارستان متولی و برگزارکننده جشن نوروز بودند.

در این مراسم گروه هایی از کشورهای تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان، آذربایجان، ترکیه و ... به رقص و پایکوبی پرداختند و موسیقی سنتی کشور های خود را اجرا نمودند. همچنین تعدادی از خوانندگان سرشناس تاتار هنرنمایی کردند و جمعیت حاضر با نوروز و تاریخچه آن آشنا شدند.

در حاشیه این مراسم غرفه های صنایع دستی و آثار هنری کشور هایی که در آن ها نوروز جشن گرفته می شود، به نمایش گذاشته شد. همچنین مردم تاتارستان با غذا های سنتی کشورهای گوناگون آشنا شده و از آنان پذیرایی به عمل آمد. در ابتدای مراسم سرکنسول جمهوری اسلامی ایران در تاتارستان ضمن حضور در جایگاه ویژه با سخنانی کوتاه فرا رسیدن بهار نو و آغازسال جدید هجری شمسی در ایران و عید باستانی نوروز را که مظهر دوستی، اتحاد و پاکسازی دل و روان و شروع تحول در طبیعت است به حاضرین در مراسم تبریک گفت و سالی خوب همراه با صلح و دوستی را برای آنان آرزو نمود.

همچنین کشورهای تاجیکستان، قرقیزستان، قزاقستان، آذربایجان، ترکیه و افغانستان غرفههایی برپا نمودند و حضور بسیار فعالی داشتند. آن ها با به نمایش گذاشتن غذا ها و لباس های سنتی و سفره های بهاری و اجرای سرود ها و رقص های محلی، فرهنگ و آداب و رسوم خود را عرضه کردند. این در حالی است که به جز ترکیه، هیچ کدام از کشور های ذکرشده در تاتارستان کنسولگری و یا نمایندگی ندارند ولی اتباع آن ها حضور فعال و گسترده ای در مراسم داشتند. در این جشن با شکوه، جمهوری اسلامی ایران هیچ غرفه ای نداشت و با وجود فعالیت سرکنسولگری کشورمان در تاتارستان، حضور ایران در این جشن فقط به بازدید سرکنسول کشورمان محدود شده بود.

در سال های اخیر نوروز، به همت مقامات دولت تاتارستان در قازان برگزار می شود اما نوروز ۲۰۱۴ به صورت کاملا مدیریت شده و با دعوت از مقامات و نمایندگان کشورهای حوزه نوروز برگزار گردید. این مراسم نوروز با شور و هیجان بیشتری نسبت به گذشته برگزار شد و با استقبال زیاد مردم قازان همراه بود. گفتنی است” رستم مینیخانوف” رئیس جمهور تاتارستان نیز در پیامی به رئیس جمهور کشورمان، عید نوروز را به آقای روحانی و ملت تبریک گفت و ابراز امیدواری نمود که بهار زمینه ساز افزایش دوستی و همکاری ها میان ملت های برادر در جهت تقویت صلح جهانی باشد.

تشابهات فراوان فرهنگی ایران و تاتارستان زمینه بسیار مناسبی برای گسترش روابط دوجانبه به شمار می آید و برگزاری جشن نوروز در ابعاد گسترده، نشان از عمق ریشه های فرهنگی دو ملت دارد. امید است که مسئولان کشورمان با بهرهگیری از این فرصت بی بدیل، در جهت اعتلای نام کشورمان در سراسر جهان بیش از پیش تلاش نمایند.


نویسنده: الهه کریمی، عضو شورای فرهنگی ایراس؛


پايان متن/

Share/Save/Bookmark
کد خبر: 34908