توصيه مطلب
۱
 
فرصت‌ها و موانع موجود در روابط ایران و جمهوری آذربایجان
 

فرصت‌ها و موانع موجود در روابط ایران و جمهوری آذربایجان
 

ايراس: محسن پاک آیین، سفیر جمهوری اسلامی ایران در باکو،به فرصتها و موانع موجود در روابط ایران و جمهوری آذربایجان میپردازد و معتقد است محافلی هستند که نه دوست ایران هستند و نه دوست جمهوری آذربایجان و از بعضی زمینههای احساسی، عاطفی و تاریخی سوء استفاده میکنند تا روابط دو کشور دچار اضطراب و تنش شود ولی دو کشور با این قضایا عاقلانه برخورد میکنند. محسن پاك آيين يك ماه است كه با استوارنامه خود راهي جمهوري آذربايجان شده است تا در دوراني سفارت ايران در اين كشور را به عهده بگيرد كه تنشهاي زيادي را در سالهاي گذشته در روابط دو جانبه شاهد بودهايم. در سه سال گذشته كمتر ماهي بود كه موضوعي تنش زا در روابط دو كشور مطرح نشود. حال كه گفته ميشود هرگونه اظهار نظر افراد غیر مسئول در سیاست خارجی در خصوص جمهوری آذربایجان ممنوع شده است، او تلاش ميكند كه آبي بر آتشهاي موجود در روابط بريزد. 

دو کشور در کنار منافع منطقهای و دوجانبه، اشتراکات زیادی دارند. به نظر من روابط جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان به رغم فراز و نشیبهای مختلف در طول بیست سال گذشته، خوب و دوستانه بوده است؛ روابط دوستانه و شخصی میان رهبران دو کشور وجود داشته و رفت و آمدها در سطح خوبی انجام شده است.

جمهوری آذربایجان در شمال غربی ایران و در منطقه استراتژیک قفقاز قرار دارد. این کشور به دلیل وجود پیوندها و مشترکات فراوان تاریخی، مذهبی، فرهنگی و نژادی دارای اهمیت بسیاری نزد ایرانیان است. مناسبات دو کشور در زمینه فرهنگی نیز در حال توسعه است. در زمینه سیاسی، کمیته مشورتی سیاسی بین دو کشور تاسیس شده و معاونین وزرای امور خارجه هر شش ماه یک بار در تهران و باکو مسایل و مشکلات موجود بین دو کشور را مورد بحث و بررسی قرار میدهند. دیدارهای سه جانبه وزیران امور خارجه ایران، جمهوری آذربایجان و ترکیه بطور منظم انجام میشود. در سال گذشته هفته فرهنگی ایران با حضور آقای حسینی، وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی ایران در جمهوری آذربایجان برگزار شد و هفته فرهنگی جمهوری آذربایجان نیز در ایران برپا گردید.
 
جمهوری آذربایجان و ایران به منظور ثبت جهانی عید نوروز در فهرست میراث فرهنگی یونسکو مشترکا به این سازمان مراجعه کردند و در نتیجه آن، عید نوروز در فهرست میراث فرهنگی یونسکو به ثبت رسید. در حال حاضر فعالیتهای مشترک جهت ثبت جنگلهای هیرکانی نیز در فهرست میراث مادی ـ فرهنگی یونسکو در حال پیگیری است.

در حوزه اقتصادی، فعال شدن كمیسیون مشترك اقتصادی بین دو كشور، همكاریهای فیمابین را قانونمند ساخت و توسعه داد. حجم مبادلات رسمی بیش از ۵۰۰ میلیون دلار است که البته راضی کننده نیست و انشالله با تدابیر اتخاذ شده رشد خواهد کرد. ايران گاز آذربایجان را خریداری و به نخجوان سواپ میكند؛ در حوزههای ترانزیت، تجارت و انرژی بیشترین همکاری را داریم. همچنين ما به صورت یکطرفه داشتن ویزا برای اتباع آذری را لغو کردهایم و این امر موجب ارتباطات بیشتر دو ملت و رشد توریسم سیاحتی، زیارتی و درمانی شده است. در مجموع در سه حوزه تجارت، حمل و نقل و انرژی روابط ايران و جمهوري آذربايجان برای دو کشور حائز اهمیت است.

گاهی برخی مشكلات بین دو كشور بروز میکند که بخشی از آن میتواند ناشی از فعالیتهای عوامل خارجی باشد. البته مجاورت دو کشور و وجود مرزهای طولانی نیز موجب برخی اختلاف نظرها میشود که این مسائل بین کشورهای همسایه، نه تنها امری معمولی، بلکه قابل انتظار است. مهم آن است که اختلافات به گونهای مدیریت شود که به چالش نینجامد و از حجم آنها کاسته و بر نقاط تفاهم افزوده شود.

البته محافلی هستند که نه دوست ایران هستند و نه دوست جمهوری آذربایجان و از بعضی زمینههای احساسی، عاطفی و تاریخی سوء استفاده میکنند تا روابط دو کشور دچار ضطراب و تنش شود. آنها گاهی با خیال پردازی موضوع آذربایجان جنوبی را مطرح میکنند و گاهی از چشمداشت ایران به خاک آذربایجان سخن میگویند که هیچکدام از اینها درست نیست و زمینه اجرائی ندارد و برگرفته از افکار منحرف است. جمهوری اسلامی ایران و جمهوری آذربایجان دو کشور دوست و برادر با مرزهای جغرافیائی مشخص هستند و مرزهای موجود را به رسمیت میشناسند و در عین حال عواملی که این شایعات را میسازند میشناسند و با این قضایا عاقلانه برخورد میکنند.

براي كاهش تنشها و تقویت اعتماد مهمترین وظیفه دستگاههای مرتبط با سیاست خارجی از هر دو کشور و در رأس آن وزارت امور خارجههای ایران و آذربایجان، تلاش بر ایجاد فضای اعتماد متقابل و دوستی و بیتوجهی به عواملی که قصد ایجاد اختلاف بین دو ملت را دارند میباشد. اراده رهبران دو کشور توسعه مناسبات دوستانه است و باید این اراده را در سایر سطوح اجرائی گسترش دهیم. البته در این میان، رسانهها به عنوان نهادی که تأثیرگذاری عام و خاص دارند میتوانند نقش وی‍ژهای ایفا کنند. کمیته مشورتی سیاسی بین دو کشور نیز تاسیس شده و معاونان وزرای امور خارجه هر شش ماه یک بار میتوانند در تهران و باکو مسائل و مشکلات موجود بین دو کشور را مورد بحث و بررسی قرار دهند.

معتقدم همكاريهاي اقتصادي با توجه ظرفیتهای فراوان همکاری،  در سطح فعلی راضیکننده نیست و باید ارتقا یابد من در دوره ماموریت خود برای توسعه همکاریهای اقتصادی در سه حوزه تجارت، حمل و نقل و انرژی اولویت قایل هستم. حملونقل یکی از پایههای اصلی اقتصاد محسوب میگردد و ایفای نقش پل ارتباطی میان اروپا و آسیا، موجب افزایش اهمیت جغرافیایی ایران شده و جمهوری آذربایجان امکان صادرات محصولات خود به بازارهای اروپا و اسیا و افریقا از طریق ایران را دارد. طبعا احداث خط آهن قزوین ـ رشت ـ آستارا که بخشی از شاهراه حملونقل بینالمللی «شمال ـ جنوب» است، روند ترانزیت کالا را سرعت میبخشد.
 
منبع: ديپلماسي ايراني

Share/Save/Bookmark
کد خبر: 26735