توصيه مطلب
۳
 
آستروفسكي، ستاره ادبيات نمايشي روسيه
 

آستروفسكي، ستاره ادبيات نمايشي روسيه
 
ایراس؛ دکتر "زینب محمدی" استاد زبان و ادبیات روسی و عضو هیئت علمی دانشگاه آزاد اسلامی، فارغ التحصیل زبان و ادبیات اسلاوی از دانشگاه باکو در کشور آذربایجان می باشد. این استاد خوش ذوق ادبیات روسی با تجربه ی پانزده سال تدریس در دانشگاه های ایران و باکو، در نشست «آستروفسكي، ستاره ادبيات نمايشي روسيه» به مناسبت زادروز آستروفسکی در مرکز مطالعات ایران و اوراسیا (ایراس) حضور یافت و از این نمایشنامه نویس بزرگ روس و آثارش برای علاقه مندان و دانشجویان سخن گفت که از حضور می گذرد.

آستروفسکی پدیده ای بی نظیر در تاریخ نمایشنامه نویسی روسیه است که گام های بزرگی در رشد نمایش نامه نویسی در روسیه برداشت. وی در اواسط قرن نوزدهم و در شرایط پیچیده ادبی آن قرن به عنوان یک نوع آور شجاع و استاد برجسته ی ادبیات نمایشی مطرح شد.

آستروسکی در سال ۱۸۵۰ در مورد کارهای خود چنین می نویسد: "مهم ترین اصل در آثار من، افشاگری صادقانه عیوبی است که در انسان ها وجود دارد." وی کمدی را بهترین سبک برای رسیدن به اهداف اخلاقی می دانست که در راه هنری و نویسندگی اش دنبال می کرد.

این نمایشنامه نویس بزرگ روس در کار ادبی اش دنباله روی نویسندگانی چون "فانویزین"، "گریبایدف" و" گوگل" بود. وی با نوشتن در مورد تجار آغاز کرد چرا که در دهه ی چهل قرن نوزده به دلیل رشد سرمایه داری نوشتن در مورد بازرگانانی که جای محکمی در جامعه آن روز پیدا کرده بودند، از دغدغه های ذهنی این نویسنده جوان بود.


دیدگاه های آستروفسکی در مورد اهمیت هنر و به ویژه هنر تئاتر تا حدود زیادی از گوگل تاثیر پذیرفته بود. از نظر آستروفسکی «کمدی انتقادی» موثرترین و قوی ترین ابزار برای تاثیرگذاری بر جامعه محسوب می شد و این چنین است که تئاتر وسیله ای می شود برای روشنگری در بین توده های مردم.

"دابرالوبف" منتقد بزرگ قرن نوزده همیشه تاکید می کرد که نمایشنامه های آستروفسکی سبکی جدید در نمایشنامه نویسی روسی می باشد که می توان آن را «نمایش زندگی» نامید.

آستروفسکی در اولین نمایشنامه خود به نام «خوشبختی خانوادگی» ماهیت چپاول گرایانه بازرگانان را قبل از اصلاحات نشان داد و این موضوع را در اثر بعدی خود به نام «خودمونی ها با هم کنار می آیند» دنبال کرد.

این نمایشنامه نویس خلاق روس، ویژگی شخصیت نمایشنامه هایش را به عنوان نماینده گروه های مختلف اجتماعی به طور بارز نشان می دهد. دوره اول فعالیت های خلاقانه آستروفسکی با نمایشنامه «عروس فقیر» پایان می یابد. وی در نمایشنامه عروس فقیر وضعیت چاره ناپذیر زنان را در شرایط نظام سرواژ نشان می دهد، به خصوص شرایطی که منجر به سلطه بیش از حد بر موقعیت زن در خانواده می شود.

با تغییر شرایط اجتماعی جامعه، مسائل و موضوعات نمایشنامه های آستروفسکی نیز تغییر کرد. وی در سال ۱۸۵۶ کمدی «کار پردرآمد» را نوشت که نه فقط به مخالفت با رشوه خواری و جاه طلبی مامورین دولت پرداخته بود بلکه به مخالفت با سیستم بوروکراسی آن زمان جامعه ی روسیه پرداخت. تالستوی پس از دیدن این نمایشنامه در نامه ای به آستروفسکی نوشت: "این اثر از لحاظ مفهوم در نوع خودش بسیار ستودنی ست."

گرایش آستروفسکی به تحولات اساسی در جامعه ی روسیه و تنفر شدید او نسبت به نظام سرواژ و همچنین تلاشش برای دفاع از حقوق طبقه محروم جامعه در نمایشنامه های آخرش به ویژه «رعد و برق» نمود بیشتری پیدا کرد. این نمایشنامه اوج خلاقیت و قدرت نویسندگی آستروفسکی را به تصویر کشید. در این نمایشنامه افشا گری هجوآمیز در کنار معرفی گروه های جدیدی که برای رسیدن به اهداف انسانی خود به مبارزه برخاسته اند، در هم آمیخته شده است. به طور کل نمایشنامه رعد و برق نشانگر اوج مهارت آستروفسکی در ترکیب مسائل معیشتی و خانوادگی با مسائل اجتماعی جامعه اش می باشد.

نمایشنامه های تاریخی از دیگر موضوعاتی است که آستروفسکی به آن پرداخته است. آستروفسکی در حالی که راه پوشکین را در نویسندگی دنبال می کرد، تلاش داشت تا زبان و اصطلاحات مردم کوچه و بازار را در نمایشنامه هایش بازآفرینی کند و در این راه موفقیت بسیاری نیز به دست آورد.

نمایشنامه «عروس بدون جهیزیه» از دیگر نمایشنامه های موفق آستروفسکی می باشد که نمونه ی جدیدی از تمدن سرمایه داری را ترسیم می کرد. آستروفسکی در این نمایشنامه و دیگر نمایشنامه هایی از این دست همچون کمدی «جنگل» عادات و شیوه زندگی اشرافی را که در شهرستانی دورافتاده زندگی می کنند، نشان می دهد و خشونت و تکبر طبقه اشراف و بی رحمی و طمع این قشر را بیش از پیش آشکار می سازد. وی در نمایشنامه های اوایل دهه ی هشتاد خود قدرت گرفتن پایه های حکومت بورژوازی و از هم پاشیدگی معنوی اشرافیان را به تصویر کشید.

لاکشین یکی از منتقدان تئاتر در مورد آستروفسکی و آثارش چنین می گوید: "نمایشنامه های آستروفسکی قدرت درکی به انسان ها می دهد که در روابط انسانی امروزی نیز به کار می آید. این نمایشنامه ها با وجود گذشت صد و نود و یک سال به علت مسائل اجتماعی و راوانشناسی که مطرح می کنند، هنوز هم خواندنی هستند."

در پایان نشست «آستروفسكي، ستاره ادبيات نمايشي روسيه» که با استقبال علاقه مندان ادبیات روسی و دانشجویان این رشته مواجه شد، خانم دکتر محمدی به سوالات و موضوعات مطرح شده از سوی حاضرین پاسخ داد.


تهیه و تنظیم: سمانه برجسته، دبیر فرهنگی سایت ایراس؛


پایان متن/
Share/Save/Bookmark
کد خبر: 35122