توصيه مطلب
۰
 
شور و شوق سابانتوی 2014 در کازان
 

"سابانتوي" جشن ملي تركي است كه از قدمتي هزار ساله برخوردار است. اين مراسم هر ساله به بهانه برداشت محصول در ميان باشقيرها و تاتارها انجام مي شود.
شور و شوق سابانتوی 2014 در کازان
 
ايراس؛ "سابانتوی" یک جشن ملی ترکی است که قدمتی هزار ساله دارد. واژه سابانتوی در زبان ترکی به معنای «جشن شخم زنی» است. هدف اصلی از برگزاری این مراسم، دعا برای برداشت خوب محصول در سال جدید میباشد، هرچند که امروزه بیشتر به یک سرگرمی و جشن مردمی مبدل شده است.


سابانتوی در قرن نوزدهم میلادی جشنی مردمی به شمار میرفت و در مناطق محدودی مراسم مربوط به آن انجام میشد. این جشن قبلا در اواخر ماه آوریل و به بهانه آغاز کاشت بهاره برگزار میشد و در حال حاضر در پایان ماه ژوئن و خاتمه کاشت برگزار میگردد و تاتارها و باشقیرها آن را برپامیدارند. لازم به ذکر است چوواش ها، اودمورتی ها، مورداوها و اقوام ترک قفقاز نیز جشنی مشابه با سابانتوی دارند.

ابن فضلان که در سال ۹۲۱ میلادی به عنوان فرستادهای از بغداد در شهر "بولگار" بهسرمیبرد، در نوشتههای خود به توصیف این جشن پرداخته است. هم چنین دانشمندان بر روی سنگ قبری در منطقه آلکییوسکی تاتارستان به تاریخ سال ۱۱۲۰ میلادی واژه روز سابانتوی را مشاهده کردهاند.

سابانتوی در ده قرن گذشته به اشکال گوناگونی برگزار میشد و گرامیداشت آن، مستلزم انجام مراحل دشواری بود. به عنوان مثال به محض این که برف ذوب میشد، افراد مسن و بزرگان جمع شده و در مورد زمان برگزاری سابانتوی توافق میکردند. در روز موعود، بچهها به خانههای روستاییان رفته و غلات، شیر، کره و تخم مرغ جمع آوری میکردند. سپس یکی از زنان برای آن ها فرنی (کاشا) می پخت. این غذا در مناطق مختلف تاتارستان نامهای مختلفی داشت. مثلا در شرق و جنوب شرقی تاتارستان «فرنی کلاغ» نامیده میشد که ریشه آن به باورهای قبل از اسلام و پرستش کلاغ بازمیگردد.


در سپیده دم روز بعد، کودکان که لباس جدید وجوراب های پشمی سفید بر تن دارند، با کیسههای تزیین شده در دست، برای جمع آوری تخم مرغ رنگی به خانه ها باز مي گردند. صاحبان خانه نه تنها با تخم مرغهای رنگی، بلکه با شیرینی های مختلف از کودکان استقبال میکنند. در همین روز تا ظهر نوجوانان سوار بر اسب و در گروه هاي ۱۰-۸ نفره راهی روستا شده، بر در هر خانه ای توقف نموده و تقاضای تخم مرغ میکنند. زنان خانه دار چند تخم مرغ را در کیسه ای گذاشته و به آن ها میدهند. هنگامی که جمع آوری به پایان رسید، یکی از سواران که چابك تر و سریع تر از بقیه است، به تاخت از روستا خارج می شود.

بقیه پسران باید تلاش کنند تا او را بگیرند و اگر موفق نشوند، همه تخم مرغ ها به برنده داده می شود. البته این اتفاق به ندرت رخ می دهد. پس از چند روز و زمانی که کاشت نزدیک می شود، جوانان سوار بر اسب برای گرفتن هدایای برندگان مسابقات باز می گردند. ساکنان روستا از قبل تمامي هدايا از جمله: شال، جوراب، تخم مرغ و .... را فراهم نموده اند و گران قیمت ترین هدیه نيز كه حوله پرنقش و نگار و تزیین شده است در كنا ساير هدايا قرار دارد. این حوله حتما باید توسط دختران جوانی که در فاصله زمانی دو سابانتوی قبلی ازدواج کردهاند، تهیه شود.


جمع آوری هدایا با خواندن آوازها و ترانه های شاد و لطیفه گویی همراه است. در روز برگزاری مسابقه نه تنها تمام ساکنان روستا و خانواده هايشان، بلکه از مناطق و روستاهای اطراف نیز برای تماشا به میدان (محل برگزاری مسابقه)می آیند. برای اینکه امکان تماشای مسابقات در روستاهای مجاور نیز وجود داشته باشد، زمان اجرای آن در هر محل با مناطق جانبی هماهنگ میگردد. تمامي حاضران بهترین زیورآلات و لباسهای سنتی خود را از صندوق ها بیرون آورده و می پوشند.

مسابقات با تاخت و تاز اسب ها شروع میشود. سابانتوی بدون این مسابقه امکانپذیر نیست و جزء مهمی از مراسم به شمار می آید. اسب ها در فاصله ۱۰-۵ کیلومتری از روستا قرار گرفتهاند. شرکت کنندگان در مسابقه بر اساس سن گروه بندی می شوند. سابانتوی با بازی های شبانه جوانان و خواندن آوازهای محلی به پایان می رسد.
با وجودی که تعداد شرکت کنندگان در این جشن بسیار زیاد بوده و شور و شوق فراوانی بر آنان حاکم می باشد اما هميشه نظم حرف اول را مي زند.

اگر چه با گذشت چندین قرن، تغییراتی در سابانتوی به وجود آمده، اما مولفه های اصلی آن هم چنان حفظ شده است. در حال حاضر سابانتوی یک جشن دولتی محسوب می شود. گفتني است که این جشن فقط در روسیه برپا نمی شود بلکه جشن سنتی بینالمللی تاتارها و باشقیرها در سراسر جهان است که در تاتارستان و باشقیرستان جشنی دولتی و در روسیه جشنی فدرال به شمار می رود.

در سال های اخیر سابانتوی از آيين هايي تشكيل شده که از آغاز ذوب شدن برف تا شروع کاشت صورت می گیرد و در بیشتر روستاها میان تاتارهای کازان و تاتارهای مسیحی شده رایج است. در روستاهایی که تاتارهای "نیژنی نووگوراد" ساکنند، سابانتوی برگزار نمی شود، هرچند که مراسمی مشابه با آن از قبیل جمعآوری تخم مرغ های رنگی توسط کودکان، بازی با تخم مرغ و غیره وجود دارد.


این مراسم امسال در روز ۲۱ ژوئن در چهار منطقه شهر کازان و با حضور مقامات و مهمانانی از کشورهای مختلف از جمله شهردار استانبول اجرا گردید. در حاشیه این جشن سنتی، برنامه های متنوع و شاد و مسابقات مختلف از جمله کشتی سنتی، طناب کشی، حمل کردن آب با سطل و بالا رفتن از ستون چوبی برگزار و با اهدای جوایزی از برگزیدگان تقدیر شد. مسابقه کشتی سنتی تاتاری مهمترین بخش مسابقات است و بر اساس سنتی قدیمی، به برنده آن یک راس گوسفند اهدا می گردد.

یکی از بخش های ویژه سابانتوی اجرای سرودها و آوازهای محلی به زبان های تاتاری و روسی و رقص های محلی توسط گروه های مختلف هنری ملبس به لباس های سنتی و رنگارنگ است که جذابیت فراوانی دارد. امسال تامین نظم و امنیت این مراسم بر عهده هزار و پانصد نفر نیروی پلیس بود و لازم به ذکر است برای اولین بار در کازان این مراسم به صورت جشن بدون الکل برگزار شد.

نويسنده: الهه كريمي، عضو شوراي نويسندگان فرهنگي؛

منابع:
 
 Русская энциклопедия "Традиции"
http://www.evening-kazan.ru



تحریریه ایراس/
Share/Save/Bookmark
کد خبر: 36734