توصيه مطلب
۰
 
انتشار فهرست نسخه‌های فارسی آثار منظوم در ازبکستان
 

انتشار فهرست نسخه‌های فارسی آثار منظوم در ازبکستان
 

ايراس؛ کتاب فهرست نسخههای خطی فارسی آثار منظوم (انستیتوی شرقشناسی ابوریحان بیرونی فرهنگستان علوم ازبکستان) منتشر شد.

این فهرست به کوشش دکتر "شاه نیاز موسییف" زیر نظر "حمید مصطفوی" رایزن فرهنگی سابق جمهوری اسلامی ایران در ازبکستان و "امانالله بوریف" تدوین شده است.

گنجینۀ نسخ خطی پژوهشگاه شرقشناسی ابوریحان بیرونی وابسته به فرهنگستان علوم جمهوری ازبکستان که در سال ۱۹۸۰ میلادی تأسیس شد از لحاظ تعداد آثار و ارزش علمی و ادبی یکی از بزرگترین مرکز آثار نسخ خطی در منطقه آسیای مرکزی و یکی از مهمترین و معتبرترین مراکز آثار میراث مکتوب در جهان به شمار میآید. دربارۀ جایگاه این گنجینۀ سترگ علمی و ادبی که آثار منظوم و منثور مکتوب نگهداری میشود، خاورشناسان معروف چون "کال"، "بارتولد"، "سیمیانوف"، "اورون بایف" و "اراناوسکی" و دیگر محققين مطالب زیادی نوشتهاند.

این گنجینۀ ارزشمند در آغاز بخشی از کتابخانۀ عمومی ترکستان در شهر تاشکند بود، سازماندهندگان این گنجینه در طول چندین سال، آثار خطی و کتابهای چاپ سنگی (لیتوگرافی) را از شهرها و روستاها و بازارهای کتاب فروشی آسیای مرکزی و کتابخانههای خصوصی خریداری و گردآوری کردهاند.

در حال حاضر گنجینۀ نسخ خطی پژوهشگاه خاورشناسی فرهنگستان علوم جمهوری ازبکستان بیش از ۱۸۰۰۰ هزار نسخ خطی به زبانهای ازبکی، ترکی، فارسی، عربی، ایغوری، اردو، پشتو، آذری، ترکمنی، تاتازی و ... را در بر میگیرد که به احتمال قوی بخش اعظمی از آنها به زبان فارسی است؛ این در حالی است که برخی از مجلدهای این نسخۀ خطی شامل ۲ تا ۱۵۰ عنوان اثر مستقل است. بنابراین با این احتساب تعداد کل آثار نسخ خطی که در این گنجینه نگهداری میشود بالغ بر ۷۰۰۰۰ عنوان اثر ارزشمند و نادر میرسد.

این پژوهشگاه در سال ۱۹۴۳ میلادی به عنوان گنجینۀ نسخ خطی شرقی کتابخانۀ عمومی جمهوری ازبکستان که امروزه کتابخانۀ ملی ازبکستان به نام "علیشیر نوایی" شناحته میشود، فعالیت خود را آغاز کرد. با توجه به توسعۀ حوزۀ تحقیقات و مطالعات پژوهشگاه مذکور در سال ۱۹۵۰ میلادی به نام «انستیتوی مطالعات و تحقیقات نسخ خطی شرق» تغییر نام پیدا کرد و در همان سال به پژوهشگاه شرقشناسی تبدیل گردید و در سال ۱۹۵۷ به مناسبت هزارمین سالگرد تولد ابوریحان بیرونی، مزین به نام ایشان شد.

گنجینۀ نسخ خطی پژوهشگاه شرقشناسی ابوریحان بیرونی از آن زمان تا امروز به عنوان بزرگترین مرکز علمی و تحقیقاتی کشورهای آسیای مرکزی در راستای تحقیق و معرفی میراث تاریخی، فرهنگی، ادبی، علمی و عرفانی ملل این منطقه و کشورهای همجوار نقش ویژهای را ایفا نموده است.

در این اثر منظومههای موجود در این گنجینه از قرن پنجم هجری قمری (۱۱ میلادی) تا قرن چهاردهم هجری قمری (۲۰ میلادی) فهرست نویسی شده است.

در بخشی از مقدمهي این کتاب آمده است: "ادبیات فارسی از دیرباز دارای امتیازات خاصی بوده که خواه ناخواه توجه هرکس را که دارای ذوق سلیم ادبی باشد به خود جلب میکند و بیاختیار او را وامیدارد بر کسانی که واجد این امتیازات هستند با دیدۀ اعجاب و تحسین بنگرد. نکتۀ مهم این که خصیصۀ ادبی در میان ایرانیان بیشتر در قالب شعر تجلی و گسترش یافته است."

شعر فارسی همواره نگهبان و رواج دهندۀ زبان فارسی بوده به طوري كه بسياري از اهل ادب ديگر كشورها كه علاقهمند به يادگيري زبان فارسي بودند از طريق شعر فارسي شروع به يادگيري زبان فارسي كردهاند. بدون شک تاریخ ایران به خصوص تاریخ اجتماعی و تاریخ فکر و تمدن آن را نمیتوان نوشت، مگر آنکه در انبوه عظیم دیوانهای شعر به کندوکاو بپردازیم؛ از این رو، شعر نه تنها به عنوان شاخهای از شاخههای ادبیات بلکه وسیلهای برای بهتر شناختن خود و گذشتۀ کشورمان مورد توجه قرار میگیرد.

فهرست نسخههای خطی فارسی آثار منظوم (انستیتوی شرقشناسی ابوریحان بیرونی فرهنگستان علوم ازبکستان) از قرن پنجم هجری قمری تا قرن چهاردهم هجری قمری به کوشش دکتر شاه نیاز موسییف زیر نظر حمید مصطفوی، امانالله بوریف در شمارگان ۱۰۰۰ نسخه در ۵۵۲ صفحه به بهای ۱۸۰۰۰۰ ریال به تازگی از سوی نشر سخنوران به چاپ رسیده است. 


انتهاي متن/

Share/Save/Bookmark
کد خبر: 32926